ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆՆԵՐ // 

Ազգային Ժողովի դերը քաղաքական կոնսենսուսի կայացման գործընթացում

19.09.2018

Արդյո՞ք հնարավոր է արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների հասնել բացառապես քաղաքական որոշումների և քաղաքական համաձայնությունների ճանապարհով։ Արդյո՞ք կարող են խորհրդարանական ուժերն իրար հետ քննարկել խորհրդարանի ապագայի հարցը, արդյո՞ք հնարավոր է բանակցել խորհրդարանն արձակելու-չարձակելու, նոր դերակատարություն ստանձնելու կամ համատեղ աշխատելու պայմանավորվածություն ձեռք բերելու կամ որևէ այլ տարբերակի շուրջ։ Մեդալը, ինչպես միշտ, երկու կողմ ունի։

Կողմ առաջին. իշխանություն

Իշխանական քաղաքական գործիչները համարում են, որ ներկայացուցչական ժողովրդավարության տեսանկյունից այսօր խզում կա հասարակության ու խորհրդարանի միջև, և խորհրդարանն այսօր դե ֆակտո չի արտացոլում հասարակության քաղաքական կողմնորոշումների համապատկերը։ Նրանք, ըստ էության, չեն հրաժարվում խորհրդարանը դիտարկել որպես քաղաքական հնարավոր կոնսենսուսի հարթակ, ինչը հիմա նաև տեսանելի է ընթացիկ հարցերի շուրջ աշխատանքներում, բայց ավելի մեծ հարցերում՝ Սահմանադրության փոփոխություններ, ԱԺ ինքնարձակում, մեծ են համարում քաղաքական ճգնաժամի ռիսկը։ Այս դեպքերի համար հստակ պատկերացումներ դեռ չկան, տեսանելի լուծումներն էլ այս պահին դեռ քաղաքականությունից, անգամ Սահմանադրությունից դուրս են

Կողմ երկրորդ. ընդդիմություն

Խորհրդարանը ներկա ընդդիմադիրների համար դադարել է լինել քաղաքական բանակցությունների վայր, քանի որ, ըստ իրենց, երկրում չկա քաղաքական այն երկրորդ սենյակը, որտեղ կարելի է բանակցել և թեկուզ փոքր համաձայնությունների գալ։ Նրանք համոզմունք ունեն, որ իշխանության մեջ կա միայն մեկ քաղաքական որոշումներ կայացնող և խորհրդարանական գործիչները լավագույն դեպքում կարող են միայն կապի միջոց հանդիսանալ անգամ ամենափոքր հարցերի դեպքում։ Ընդդիմադիրները՝ մասնավորապես նախկին իշխանության ներկայացուցիչները, համարում են, որ իրականացվող քայլերի արդյունքում իրենք հայտնվել են մի վիճակում, երբ քաղաքական առումով այլևս կորցնելու ոչինչ չունեն։ «Մեզ հաղթել են, հիմա փորձում են ոչնչացնել»,- այսպիսի տպավորություն են նրանք ստանում իշխանության կողմից այսօր իրականացվող քայլերից ու հնչեցվող ուղերձներից։

Ինչ կլինի, եթե ամեն ինչ այսպես շարունակվի

Դժվար չէ կանխատեսել զարգացումների այն «մեյնսթրիմը», որը կունենանք, եթե քաղաքական ուժերը հենց այս պահից չսկսեն խոսել, չսկսեն իրար մեջ ու իրար հետ քննարկել, թե ինչպես են պատկերացնում խորհրդարանի ապագան։ Եթե չլինի կոնսենսուսի միտված բանակցային ճանապարհ, ամենօրյա աշխատանք այդ ուղղությամբ, համապատասխան միջավայր, ցանկություն, անգամ պրոֆեսիոնալ միջնորդություն, կունենանք մի իրավիճակ, որն ավելի շատ կնմանվի բախման, քան քաղաքական գործընթացի։ Սա տեսանելի զարգացման սցենար է թվում այսօր, եթե կողմերից մեկի նպատակն ամեն գնով խորհրդարանի արձակման, իսկ մյուսինը՝ ամեն գնով չարձակման գնալն է։ Իսկ եթե նպատակը, այնուամենայնիվ, առանց հոգեբանական կամ ֆիզիկական բռնության որևէ լուծման հասնելն է, ապա հաստատ աշխատանք կա անելու։

Փոքր քայլերի արվեստը. միջնորդություն

- Հեղափոխություն է եղել, գործադիրն ունի համաժողովրդական աջակցություն, իսկ այս խորհրդարանը չի արտահայտում ներկա իրողությունները և պետք է հեռանա։

- Ունենք լեգիտիմ մանդատներ, կարող ենք արդյունավետորեն հակակշռել կառավարության աշխատանքը, համարժեք վերաբերմունքի դեպքում կարող ենք լինել համագործակցային և չենք պատրաստվում գնալ ինքնալուծարման։ Կողմերի հիմնական այս արգումենտները կանխատեսելի են։ Առաջին հայացքից՝ կարծր ու հակադիր համոզմունքներ, որոնք իրականում իրերի միայն մակերեսային դասավորվածությունն են արտացոլում։ Թե ի՞նչ կա ստորին հարթություններում և դիրքորոշումները մոտեցնելու որքա՞ն տեղ կա, լրացուցիչ լուրջ աշխատանք է պահանջում։ Հայաստանում կան համապատասխան կարողություններ կուտակած, փորձ ունեցող ինստիտուցիոնալ միավորներ, որոնք կարող են սկսել աշխատել քաղաքական հակադիր հոսանքների շահերի համակողմանի բացահայտման ուղղությամբ, իրականացնել բանակցային միջնորդություն՝ առաջին փուլում գոնե միմյանց ցանկությունների սպեկտրն ավելի լավ հասկանալու ուղղությամբ։


Համառոտագիրը մշակվել է 2018թ. սեպտեմբերի 14-ին կայացած` «Քաղաքական կոնսեսնսուս. քայլեր, ռիսկեր, հնարավորություններ» վերնագրով քննարկման մասնակիցների կողմից արտահայտված կարծիքների հիման վրա: Կլոր սեղանին մասնակցում էին անկախ վերլուծաբաններ, պետական պաշտոնյաներ, միջազգային կառույցների ներկայացուցիչներ: Քննարկումը կազմակերպվել է Կոնրադ Ադենաուեր հիմնադրամի հետ համագործակվությամբ

ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

11.04.2017

17.02.2017

Զանգվածային լրատվության առցանց միջոցներում սեռի ընտրության թեմայի մշտադիտարկում

Սույն համառոտագրի նպատակն է եղել վերլուծել մշտադիտարկված էլեկտրոնային լրատվամիջոցների նյութերը, որոնք լուսաբանել են պտղի սեռի խտրական ընտրության թեման, և ընդհանուր առմամբ կանանց և աղջիկների արժևորմանը վերաբերող հոդվածները: Մանրակրկիտ ուսումնասիրվել է էլեկտրոնային լրատվամիջոցների նյութերի բովանդակությունը՝ կանանց կամ տղամարդկանց վերաբերյալ ոչ ճշմարտացի, խեղաթյուրված կամ կանխակալ պնդումները կամ հաղորդումները բացահայտելու համար: Կատարվել է այս բոլոր հարցերի առանձին-առանձին վերլուծություն, չափագրում, ինչպես նաև առանձնացում, ինչը թույլ է տվել վերլուծել լրատվամիջոցի կողմից դիտավորությամբ կամ առանց դիտավորության կարծրատիպային լուսաբանման մակարդակը, որը հանգեցրել է հասարակության մեջ շրջանառվող կանխակալ մտքերի ազատ ներթափանցմանը ներս՝ վերահաստատելով առկա իրավիճակը:

 ավելին >>
24.08.2016

Իրական պատմություններ

Պատմությունները մշակվել են «Տեղական մասնակցության և ոչ խտրականության» փորձի և գիտելիքի փոխանակման ցանցի (Փոխցանց) անդամների մասնակցությամբ 2015-2016թթ. ընթացքում իրականացված աշխատանքային հանդիպումների ընթացքում:

 

 ավելին >>

ՏԵՍԱՆՅՈՒԹԵՐ

24.08.2016

Համայնքային քննարկումներ Երևանում ( մարզերում ՀՀ ՊՆ ծրագրերի շուրջ

Երևանում և 5 մարզերում իրականացրած հանրային քննարկման վերաբերյալ «Պոստֆակտում» հեռուստածրագրի տեսանյութը։

ՎԵՐՋԻՆ ՀՐԱՏԱՐԱԿՈՒՄՆԵՐԸ

27.09.2018

Սեռի հատկանիշով երեխայի խտրական ընտրության կանխարգելման նպատակով վաղ մանկության շրջանում երեխայի խնամքի և զարգացման ծառայությունների ընդլայնման պետական քաղաքականության բարեփոխումների ծախսերի և իրատեսականության վերլուծություն

Ձեր ուշադրությանն ենք ներկայացնում Մարդկային զարգացման միջազգային կենտրոնի նոր հետազոտությունը՝ «Սեռի հատկանիշով երեխայի խտրական ընտրության կանխարգելման նպատակով վաղ մանկության շրջանում երեխայի խնամքի և զարգացման ծառայությունների ընդլայնման պետական քաղաքականության բարեփոխումների ծախսերի և իրատեսականության վերլուծությունը»։ Վերլուծության նպատակը «Պտղի սեռի խտրական ընտրության դեմ պայքար» ծրագրի շրջանակներում ՀՀ կառավարությանը և քաղաքացիական հասարակությանը, համայնքներին և տեղական ինքնակառավարման մարմիններին, մասնավոր ձեռնարկություններին և այլ առանցքային շահառուներին փաստերի վրա հիմնված քաղաքականության մշակման գործընթացում խորհրդատվություն տրամադրելն է։

Վերլուծությունն իրականացվել է Մարդկային զարգացման միջազգային կենտրոնի կողմից՝ Եվրոպական միության ֆինանսական աջակցությամբ և ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամի կողմից իրականացվող «Տղաների նախապատվության և աղջիկների թերարժևորման կանխարգելմանն ուղղված գլոբալ ծրագրի» շրջանակներում: